Web tales logo

Welkom op Web Tales

De meest innovatieve schrijverswebsite in de Nederlandse taal


Geheugensteuntje 3. Open, loyaal en... naïef


Geschreven door harrem
15 april 2017 02:51
Categorie: Column

vorig deel: Geheugensteuntje 2. Denk, genocide en patriots
volgend deel: Geheugensteuntje 4. Loyaliteit op de tocht

Leestijd: ca. 3 min.
Aantal keer gelezen: 41 Aantal reacties: 1
Aantal leden : 0

De Nederlandse wapenspreuk "Je maintiendrai" (Ik zal handhaven) klinkt kordaat. Maar met het laatste wil het niet goed lukken... Dat heeft te maken met een eigenaardig karaktertrekje van ons volk. Daarover heb ik mijn verbazing op deze plek meermalen geuit in verscheidene verhalen. Onder de diverse voorbeelden, die ik gaf, was er deze idiote scène: man stuurt spelende kinderen van het spoor terug het perron op. Man krijgt gigantisch de wind van voren van medereizigster, die de Nederlandse Maagd uithangt.

In het openbare leven is er vaak zo'n dergelijke persoon, die het zogenaamd opneemt voor bijvoorbeeld (in dit geval) kinderen. Of voor wie er ook aangesproken wordt. Dat zogenaamde "verdedigen" gaat dan zo van: "Laat ze toch. Ze mogen ook niets van u" en "u bent toch zelf ook jong geweest?". Dat laatste houdt geen steek, maar het helpt gegarandeerd. Want zo’n ongefundeerd appèl op een bizar soort solidariteit ontneemt iemand de lust om iets tegen overtreders te ondernemen. Enfin, de hulpdiensten weten er alles van als ze weer eens gehinderd worden wanneer ze hun heilzame arbeid op straat verrichten.

Wij burgers worden van overheidswege aangemoedigd om elkaar aan te spreken, maar tegelijkertijd worden we gehinderd door dit gezamenlijke karaktertrekje van ons volk. Het heeft iets te maken met het opgetogen zelfbeeld: open en loyaal. Met "open" wordt toch vaak gedacht aan een grote bek "open" trekken. En "loyaal"… tja, het voorbeeld van die kloeke mevrouw illustreert een misplaatste solidariteit, Ze staat achter kinderen, die voor haar part tot een bloederige moes worden gereden door een aanstormende trein. Ten overvloede legde ze de omstanders uit, dat ze inmiddels grootmoeder was en dús... talloze kinderen succesvol had opgevoed. Het kan ook zijn, dat zulke ongein zich als een olievlek verspreidt over diverse generaties en uiteindelijk over een heel volk.

Voornoemde Nederlandse waarden hebben we goed kunnen toetsen aan de manier waarop we met bijvoorbeeld het fenomeen van de politieke partij Denk omgaan. Opkomst, bloei en eventueel toekomstig verval van deze club zijn fascinerend. Om het overzicht niet kwijt te raken, splits ik dat onderwerp hier voorlopig af. Maar het is een (komende) andere column waard. Gauw terug naar een item, dat te maken heeft met ons haperende collectieve geheugen:

We kunnen zwijgend naar de verontrustende ontwikkelingen op het Koreaanse schiereiland kijken en doen alsof wij er niets mee te maken hebben. Door het er niet over te hebben wordt het er niet minder waar om. Vandaar dit geheugenopfrissertje: dankzij een open opstelling mocht een in Nederland opgeleide Pakistaanse kerngeleerde lekker zijn gang gaan. Abdul Quadir Khan gapte begin jaren zeventig van de vorige eeuw bij de verrijkingsfabriek van Urenco in Almelo kennis over de bouw van ultracentrifuges. Nuttige hulpmiddelen voor als u een atoombom wilt maken. Dankzij Kahn dansten in 1998 uitgelaten Pakistani op straat om te vieren dat het land de eerste Islamitische atoombom had gekokkereld. Islam betekent - zoals ons graag kond wordt gedaan - vrede, weet u nog wel?

Op de tv zagen we zijn toenmalige opleider, een vriendelijke wat wereldvreemde professor, die van geen kanten in de gaten had dat onder zijn neus dodelijke informatie werd gekaapt. Die beste man demonstreerde het uitgangspunt en verwachtingsbeeld van "zo gaan we toch niet met elkaar om in Nederland?". Het is een deel van onze volksaard, dat het in sommige kringen als onfatsoenlijk wordt ervaren als er enig toezicht wordt gehouden.

Ook andere geïnterviewden, medewerkers/wetenschappers bij dat centrum legden een verbijsterende ongeïnteresseerdheid aan de dag als ze werden ondervraagd over het jatten van dodelijke informatie. Men straalde iets uit van "tja, wat doe je eraan, je kunt toch moeilijk iemand de hele dag in de gaten houden". Jawel, dat kan best, alleen doen we dat in Nederland niet. Kom daar maar eens om in andere landen, laat ik zeggen Wit Rusland, Turkije of Iran. Of Noord-Korea… Ten onrechte werd meneer Kahn idealistische motivatie toegekend. In werkelijkheid is hij stinkend rijk geworden van het doorverkopen van zijn kennis aan het maakte niet uit welk schurkachtig bewind ook.

Enig toezicht op het gerommel van meneer Khan, die zo bewonderenswaardig vlijtig placht over te werken, had de wereld er anders uit laten zien. Vanuit een zekere arrogantie kun je stellen "dat we zoiets (= in de gaten houden!) niet doen in Nederland ", je zou het ook kunnen omschrijven als een ontstellende naïviteit. Die heeft ertoe geleid, dat het aanzien van de wereld met een druk op de knop voor de volgende miljoenen jaren dramatisch kan worden veranderd. Die laconieke gelatenheid heeft vast in een ver verleden gekund, maar dat kan kennelijk vanaf de zeventiger jaren niet. Niettemin (maar dat is een andere column waard) zijn we tot op de dag van vandaag nog steeds lekker naïef bezig. In het volgende Geheugensteuntje 4 noem ik enkele verontrustende voorbeelden.

De tragische ontaarding van het aanwenden van nucleaire kennis is een typisch voorbeeld van wat er gebeurt als je je eigen verwachtingspatroon toepast op iemand met andere normen en waarden. Misschien is het wel oliedom om de onze automatisch voor binnenkomers te laten gelden. Het hoge woord moet er maar eens uit: ik bedoel mensen met een andere achtergrond. Je kunt moeilijk doen over deze uitspraak, maar het geeft precies aan wat het actuele verschil is tussen wel en geen atoombommen in Noord-Korea. Met iets minder openheid, iets meer loyaliteit naar onszelf toe en vooral wat minder naïviteit zou het kleine Almelo de grote wereld er anders uit hebben laten zien.

Wordt vervolgd (Geheugensteuntje 4).

 


© harrem. Dit werk blijft te allen tijde eigendom van de auteur. Zonder zijn/haar toestemming mag dit werk niet gebruikt worden voor andere doeleinden dan lezen.
Nota:
Profiel foto van Breinpijn
Wat een heerlijke geheugensteuntjes. Ze doen mij altijd denken aan het feit dat ik er niet goed in ben: het schrijven van columns dan. Aan de andere kant wakkeren je schrijfsels bij mij wel altijd de zin om ze te schrijven aan. Waar meestal niets van terecht komt, maar dat terzijde.
Meten met twee maten komt in mij op als ik je stukje lees. Nederland is hier inderdaad een kei in. Je ziet het ook zo overduidelijk in de politiek: zo is het en niet anders wordt er dan geschreeuwd en dan even later wordt er ergens weer een regeltje gemaakt waardoor er een uitzondering kan worden gemaakt op het wetje. Iets met dubbele moraal of zoiets. Of sla ik nu de plank mis?

Tja, Nederland als de grote tolerante natie. We kunnen er inderdaad columns over vol schrijven, maar dat laat ik met liefde aan jou over. Je bent er zo bedreven in dat ik me wat dat betreft een kleine jongen voel. Ga zo door, kan ik alleen maar in mijn ongebreidelde enthousiasme uitroepen!

En zoals gebruikelijk laat ik me door je dagafsluiting met stichtende woorden verwennen