Web tales logo

Welkom op Web Tales

De meest innovatieve schrijverswebsite in de Nederlandse taal


Lachebekje


Geschreven door harrem
20 december 2016 01:13
Categorie: Humor

Leestijd: ca. 4 min.
Aantal keer gelezen: 80 Aantal reacties: 1
Aantal leden : 0
Dit werk heeft op de voorpagina in de spotlight gestaan

In het verhaal “Panneklap” raakte mijn ex-schoonmoeder Eefje letterlijk in één klap haar gevoel voor humor kwijt. Zij kwam hardhandig in aanraking met een gietijzeren pan, die ik toevallig bij de steel vasthield. Geen groot verlies, want Eefje kende geen beter vermaak dan leedvermaak. DDD, mijn favoriete inzender van gezochte commentaren vindt dat ik transparanter moet zijn. Daar gaat-ie dan: Eefje is ronduit een kreng (nou worden weer andere lezers kwaad).

Ik heb nog steeds contact met Eefje, omdat ze in mijn Lezersclub wil. In "Dichtersleed" wordt omstandig uitgelegd wat dit gezelschap doet. De korte versie: de clubleden screenen conceptteksten voordat ik ze opstuur. Zelfcensuur dus, noodzakelijk vanwege de toenemende langtenigheid in de maatschappij. Lichtgeraakte lezers lijken achter in de rij te hebben gestaan, toen de Lieve Heer gevoel voor humor uitdeelde. Ik hoor u opmerken: “Ja maar, je hebt allerlei soorten humor”. Dat merk ik hieraan: wie gekwetst bij voorstellingen van bekende humoristen de zaal verlaat, lijkt op dit soort sites zich af te reageren. Begrijpelijk, want in zo’n zaal sta je niet gauw op om iets naar het toneel te roepen. Dat kan je beter bij mijn stukjes doen; vind ik wel.

Ondanks verschillende definities van humor hebben ze één ding gemeen: relativiteitszin. Door het vermogen afstand te nemen tot een situatie, vergroot je je inzicht. Bij een helderder kijk hoort een (glim)lach. Er bestaan kennelijk twee parallelle werelden: met en zonder humor. Eefje leeft sinds die rotklap in een lachvrije wereld waarin alles letterlijk wordt opgevat. De bestaande leden van mijn lezerspanel leven daarentegen in een wereld waarin de betrekkelijkheid der dingen duidelijk is. Daar wordt vaak gelachen.

Eefje is niettemin een welkome aanvulling, omdat zij als enige in staat is zich te verplaatsen in mensen, die in hun humorvrije zone vertoeven. Dat is nuttig om soms bizarre vragen en opmerkingen van lezers te doorgronden. De schrijvende medemens, die creatief in een dipje zit, lijkt in commentaarvensters een alternatief voor zijn schrijflust te vinden.

Met mijn voorkeur voor satire vind ik dat lichte ironie daar in hoort. Onlangs liet ik een concepttekst zien aan het lezerspanel, dat met een gulle lach reageerde; behalve Eefje, die verstoord keek. Eefje: “Ik snap er geen ruk van” en “Het komt wel wat ironisch over!”. Nog zo’n goeie: “Mooi taalgebruik, maar ik mis coherentie”. Door zulke kanttekeningen bij mijn tekst word ik voorbereid op wat me te wachten staat als ik hem instuur.

De coherentie in mijn tekst, die Eefje miste, vond ik een belangrijk ding om aan te werken. Zoiets doe ik in het stamcafé, waar ik ook de Lezersclub tref. Tijdens het omgooien van wat zinnen gebeurde er iets vreemds: ik zag, dat Eefje ergens achterin de serie "Dichtersleed" was begonnen met lezen. Dit was een staaltje “begrijpend lezen à la carte”. Zij werkte zich in omgekeerde volgorde naar het begin van de tekst. Wie zo leest en hier en daar iets uit de tekst oppikt, verstoort zelf de samenhang! Haar kritische opmerkingen waren dus terecht, maar niet valide.

Eefje’s gedrag vertoont enigszins autistische trekjes. Ik spot niet met die stoornis, juist omdat ik mij betrokken voel bij mensen met autisme. Maar dat heeft me niet blind gemaakt voor komische situaties. Ik heb ooit een autistische meneer geholpen tijdschriften te ordenen. Dat was een titanenarbeid, waarbij ik alle in’s en out's van autisme heb aanschouwd. Om er één dingetje uit te lichten: de duizenden magazines moesten van hem niet op onderwerp, titel of jaargang worden gerangschikt, maar op kleur. Terugvindbaarheid speelde geen rol. Toen ik mijn stoel een stukje verplaatste, zag ik dat er op de grond een krijtstreep was getrokken. Zodra ik weg was, zette mijn gastheer de stoel terug op de krijtstreep. Dáár hoorde het meubel. Voor hem een ernstige zaak, voor mij humor.

Hoe afwezigheid van humor Eefje in staat stelt het onbegrijpelijke te begrijpen demonstreerde zij toen wij samen in de supermarkt waren. Ik vroeg een (kennelijk autistische) jongeman, die de vakken vulde of hij wist waar de Branderij-koffie stond.

Hij keek mij glazig aan en zei (bemoedigend voor mij): "Ja".

Ik: "Kunt u mij die dan aanwijzen?".

De jongeman bleef in zijn behulpzame rol met: "Ja".

De dag was nog niet om dus ik vervolgde geduldig met: "Wilt u mij die dan ook aanwijzen?".

Niet geheel verrassend antwoordde hij: "Ja".

Met deze dialoog valt een script voor een comedy te vullen, want dat kon zo nog een tijdje doorgaan. Nou, vooruit nog eentje dan… Ik bleef volhardend, maar zwijgend, bij hem staan in afwachtende houding. Terwijl hij dozen in de stelling schoof, voelde hij mijn blik in zijn rug prikken. Hij draaide zich om en zei, maar nu op vragende toon: "Ja?".

Dat vind ik een fantastische afronding van een discussie, zoals een tekstschrijver die nooit kan bedenken. Ik geef niet gauw op, dus ik zei hem: "Ik sta nog steeds erop te wachten dat u mij de Branderij-koffie aanwijst".

Ik wachtte zijn volgende “Ja” niet af en ging ik zelf maar op onderzoek uit. Eefje legde mij ondertussen uit hoe de logica van die jongen werkte. Die stelde vast: “Een meneer deelt mee, dat hij staat te wachten… Maar wat moet ik daarmee?”.

Eefje is door die dreun scherp gemaakt! Haar moest ik echt behouden voor mijn team. Wat er een paar dagen later gebeurde, had een toneelschrijver evenmin kunnen bedenken. Eefje stootte haar hoofd opnieuw tegen een gietijzeren steelpan. En weer was er een schoonzoon, die nu de Gladiator Techno (Euro 34,95 bij Teleshopper) in zijn trillende handen had. Eefje, schoonzonen en zware pannen... toeval!

Toen Eefje in het ziekenhuis aan het bijkomen was, vertelde een opgetogen neuroloog, dat zij thans met het “Syndroom van Nattebroukx” naar huis mocht. Wat dat syndroom inhield bleek uit verstrekkende gevolgen:

Eefje’s speciale gevoel voor humor was er terug ingedreund…  


© harrem. Dit werk blijft te allen tijde eigendom van de auteur. Zonder zijn/haar toestemming mag dit werk niet gebruikt worden voor andere doeleinden dan lezen.
Nota:
Profiel foto van Breinpijn
Welk een fantastische personages voer je weer op. Ze kunnen me enorm bekoren omdat ze eigenschappen missen dan wel te veel hebben. In ieder geval bezitten ze vaak een gezonde dosis overdrijving. Ik bemerk trouwens in je stukjes een zekere mate van herhaling. Uitleg omtrent de DDD en het hoe en waarom van het lezerspanel. Kijk, ik kan er geen genoeg van krijgen want je weet het telkesn weer met de nodige humor te omschrijven of vanuit een andere hoek te introudceren. Ik kan me echter voorstellen dat ‘kritische’ lezers, die je aantrekt hier wat moeite mee zullen hebben. Worden ze nog kritischer en krijg je weer een wagonlading reacties van opmerkelijk allooi over je heen.
Maar wat weer een briljant stukje was ik nog vergeten te vermelden. Eefje is me er eentje en ook de autistische vertelling deed bij mij de wangen bollen. Ik moet bekennen dat ik bij jouw stukjes een kortstondige aanval van het syndroom van de ‘Starmaker’ krijg. Ik wil dan dolgraag sterren uitdelen, maar er zijn er steeds maar drie beschikbaar. Die krijg je dan ook helemaal en alleen.

En zo authentiek als de pieren, die ik uit de grond tril met de schep. Om met mijn ex-schoonmoeder te spreken: Hoezo is fictie leuker?